Bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken, hebben lang niet altijd scherp welke risico’s dat met zich meebrengt. En als het dan misgaat, gaat het al snel goed mis. In dit artikel leggen we uit hoe serious games voor meer bewustzijn over die risico’s kunnen zorgen.
Bedrijven die veel met gevaarlijke stoffen werken, hebben volgens de Arbeidsinspectie vaak niet de juiste kennis in huis om de risico’s op zware werkongevallen te verkleinen. Het gaat specifiek om ARIE-bedrijven: organisaties die verplicht werken met een Aanvullende Risico-Inventarisatie en -Evaluatie. Zij hebben vaak nog niet de ‘goede gewoonte om een systematische analyse van de risico’s te maken en de juiste voorzorgsmaatregelen te treffen’.
Grote gevolgen
Het gaat hier om bedrijven die met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen werken of deze opgeslagen hebben. Als er daarbij iets niet goed gaat, kunnen die stoffen gaan lekken of ontploffen. En dat kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid en veiligheid van werknemers en voor de omgeving van zo’n bedrijf.
De Arbeidsinspectie ziet dat de meeste bedrijven van goede wil zijn en dat ze zich beter bewust zijn geworden van de risico’s van gevaarlijke stoffen. Tegelijk is er werk aan de winkel: de bedrijven ‘moeten meer prioriteit geven aan het ontwikkelen van kennis om de kans op een zwaar ongeval sterk te verminderen’.
Kans op zwaar ongeval blijft te hoog
Adviseurs gaan volgens de inspectiedienst vaak niet specifiek genoeg op de situatie van een bedrijf in. Andersom zijn bedrijven met beperkte ARIE-kennis geen volwaardige gesprekspartners voor die adviseurs. Dat leidt tot analyses en maatregelen die te algemeen van aard zijn om echt goed te kunnen werken. ‘Hierdoor blijft de kans op een zwaar ongeval te hoog, terwijl het bedrijf in de veronderstelling is de juiste maatregelen te hebben getroffen.’
Serious games
In wat de Arbeidsinspectie allemaal benoemt, blijkt dat er nog een hoop te winnen valt in kennis en bewustzijn over de risico’s van werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Dit ziet onze collega Tamara Onos vaak terug in haar werk als arbeidshygiënist en Hoger Veiligheidskundige. ‘Dat gebrek aan kennis en bewustzijn is waarom ik ruim vijf jaar geleden ben begonnen met het ontwikkelen van serious games over gezond en veilig werken. Leren gaat immers beter als het ook leuk is en dat is ook precies het uitgangspunt van deze spellen.’
Neem bijvoorbeeld Victors Vissenfabriek. Dit spel draait om een bedrijf vol gevaarlijke stoffen waar door sabotage brand uitbreekt. En omdat de onderneming zijn zaakjes niet op orde heeft, komen daardoor medewerkers in levensbedreigende situaties. De spelers moeten als onderhoudsploeg het tweetal en zichzelf veilig uit de fabriek zien te krijgen. En alleen als de juiste keuzes maken, zal iedereen dat overleven.
Met elkaar in gesprek
‘Victors Vissenfabriek is dus eigenlijk een schoolvoorbeeld van een ARIE-bedrijf waar de kennis over het werken met gevaarlijke stoffen onvoldoende is’, stelt Tamara. ‘Deze serious game gaat natuurlijk niet over het bedrijf waar de mensen werken die het spel spelen. En er zit de nodige luchtigheid in het spel. Maar het helpt wel degelijk om mensen met elkaar in gesprek te laten gaan over waar volgens de Arbeidsinspectie nou juist een gebrek aan is. Het spelen en de reflectie achteraf maken daarom goed duidelijk wat er bij zo’n bedrijf met gevaarlijke stoffen mis kan gaan. En bij meer bewustzijn over die risico’s hebben we uiteindelijk allemaal baat.’